Van woestijn naar groene vallei

droombeeld

Twee weken gelegen zag ik op tv een droombeeld; een woestijn die plotseling een groene vallei werd. Ik dacht natuurlijk dat dit een animatie was, een ambitie, een droom.
Maar het bleek realiteit!

Het programma was: Tegenlicht: Groen Goud. Al meer dan 15 jaar is de cameraman en ecoloog John Liu bezig met zijn wereldwijde missie om woestijnen te vergroenen en biodiversiteit te herstellen. Het begon allemaal in 1995 toen Liu het Löss-plateau in China filmde. Hij zag hoe de lokale bevolking een gebied bijna zo groot als Nederland veranderde van een dorre, uitgeputte woestenij in een grote groene oase. En het ging snel: na 2 jaar begon het herstel al zichtbaar te worden: de vallei werd weer groen en er ontstonden weer stroompjes (ik had zelf nooit verwacht dit dit allemaal zo snel kon gaan). Die ervaring veranderde zijn leven, met kennis komt verantwoordelijkheid, vindt Liu.

Hij trekt zich terug uit de journalistiek en begint in 1997 het Environmental Education Media Project (EEMP), dat zich richt op ecologisch herstel: het doen terugkeren van biomassa, organische materie en biodiversiteit. Zijn missie: aantonen dat ecologisch herstel niet alleen mogelijk is, maar ook nog eens economisch zinvol – zowel voor de plaatselijke bevolking als voor overheden.Hij reist de hele wereld af om regeringsleiders, beleidsmakers en boeren met zijn beelden en kennis te overtuigen en te inspireren.

van woestijn...

... naar groene vallei

de Buurttuin

Groen, participatie en tijdelijkheid.

Deze komen samen in de Parijse Jardins Partagés. Een inspiratie voor onze buurten, met name in de steden die zich inspannen om het dagelijks leefklimaat in de woonwijken te verbeteren en de deelname van de bewoners daarbij te stimuleren.

Het boek 'BUURTUIN..! - Leren van de Jardins Partagés in Frankrijk' biedt veel voorbeelden en is hier gratis te downloaden.

Ook hebben een aantal enthousiaste bewoners een blog bijgehouden over hun buurtuin, hier een aantal voorbeelden:
- Le jardin Falbala 14°

- le Jardin de l’Aqueduc 14°
- le Jardin Leroy Sème 20°
- le Jardin Truillot 11°
- Les jardins du Grand Lyon

Daarom herbestemmen

Om de aandacht voor herbestemming vorm te geven heeft de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed in 2010 een Nationaal Programma Herbestemming in het leven geroepen. Zij maakten o.a. het filmpje "Waarom herbestemmen" en de H-team Notitie; herbestemming in de toekomst.

Voorbeelden van herbestemde gebouwen en terreinen zijn te vinden in de Kennis- en Projectenbank herbestemming. Hier staan erg inspirerende voorbeeldproject, zoals Strijp S in Eindhoven, het Sint Jozefklooster in Deventer en de CaballeroFabriek in Den Haag.

Daarom herbestemmen dus!

This is your life

Visie op tijdelijkheid

De laatste tijd gaat het veel over tijdelijkheid. Projecten komen niet van de grond, bouwterreinen liggen braak, wat gebeurt hier dan? Hoe zorg je dat deze lege plekken niet zorgen voor verval in de buurt, niet zorgen voor achteruitgang?
Tevens bieden deze gronden kansen voor ontwikkelingen die voorheen moeilijk van de grond kwamen, zoals stadsstranden, moestuinen, landbouwgrond en sociale programma's zoals studentenwoningen en scholen. Deze trekken vaak ook weer interessant commercieel programma, zoals horecagelegenheden en hotels.
Om mij hier meer in te verdiepen heb ik research gedaan naar dit soort initiatieven.

Zo ben ik kort geleden in het Ebbingekwartier in Groningen geweest, een gebied naast de binnenstad waar ook veel tijdelijk initiatieven van de grond zijn gekomen. Het is een beweging van ondernemers uit het gebied samen met creatieve organisaties. Dit heeft met directe en indirecte ondersteuning van de gemeente Groningen tot nieuwe ontwikkelingen en vooral een nieuw profiel van het hele gebied geleid. Er is een visiekaart gemaakt om kaders te bieden aan het plan en er is veel energie gestoken in het vinden van geschikte partijen.

Jan Martijn Eekhof (Gemeente Groningen) gaf tevens een presentatie van zijn afstudeerproject (Archiprix winnaar 2011) waarbij een voorstel doet voor een ontwikkelmodel dat kan groeien, geprojecteerd op het voormalige vliegveld Tempelhof in Berlijn. In zijn visie ontwikkelt hij de ruimtelijke kaders voor dit groeimodel, waarbij een uitgaat van de Berlijnse bouwblokmaat. Deze maat kan verschillend worden ingevuld en organisch groeien. Zo kan de grond nu worden uitgegeven als landbouwgrond bijvoorbeeld en kan groeien tot een poreus bouwblok met collectieve tuinen. Erg interessant.

Nu ben ik zelf ook bezig met het meedenken over het tijdelijke karakter van de spoorzone in Delft (werkplaats gebruik de lege ruimte). Door het ondergronds leggen van de sporen zal er een groot nieuw bouwterrein komen, direct gelegen aan de historische binnenstad. De grootschalige ontwikkelingen die hier gepland waren komen momenteel niet van de grond en de gemeente is bang dat het gebied in verval zal raken. In deze werkplaats denken wij actief mee over wat hier moet komen en en hoeverre deze tijdelijke programma's invloed hebben op de toekomstige invulling.

Maar ook organiseert BNSP Jong Professional (waar ik in het bestuur zit) op 20 april de bijeenkomst 'in de Tussentijd', waarbij ingezoomd zal worden op het Westplein in Utrecht en gaan we samen aan de slag met Gemeente, bewoners en jong professionals om hier een stap te zetten in de ontwikkeling van de tijdelijkheid.

Veel nieuws wat ik graag wilde delen. Mocht je zelf ook meer willen weten over dit thema, dan is de bijeenkomst van BNSP JP in april een mooie plek om mee te denken en te leren. In een vorig blog heb ik al eerder geschreven over het idee voor een stadscamping in de spoorzone in Delft, klik hier om deze in te zien.

De kracht van K.A.S.

    

samenwerken met gebruikers
(samen weten we meer, vergroten van de sociale cohesie, betrokkenheid en draagvlak)  

  

waarde creëren vanuit het bestaand
(het geloof in de kracht van bestaande structuren, plekken en gebouwen)  

afbeeldingen, van boven naar onder:

- bewonersparticipatie Queeckhovenpleinbuurt Utrecht
- woonworkshop Zestienhoven

- niet meer uitbreiden, maar verdichten

- Vasim Nijmegen, waardecreatie industrieel erfgoed



  

 

















Vernieuwend woon-zorg concept

Het pas opgeleverde project de Weidevogelhof in Pijnacker, van woningbouwcorporatie Rondom Wonen is een van de meest vernieuwende concepten op het gebied van zorgwoningen. Het is een klein stadje op zich waar bewoners zorgeloos oud kunnen worden. Een project vol ambities en dromen, dromen die uitkomen.

Rondom Wonen richt zich op "levensgenieters van 65 jaar en ouder", dat klinkt al mooi. Voorafgaand aan het project hebben ze veel onderzoek gedaan naar deze doelgroep. (Hier heb ik in een voorgaand blog al over geschreven, klik hier om in te zien.) En deze behoeften zijn zo goed mogelijk vertaald in het plan. Zo worden er appartementen met én zonder zorghulp aangeboden.

Er wordt in vrijwel alle (toekomstige) behoeften van de 65+er voorzien. Dit gaat verder dan de standaard drempelvrije woning met aangekoppelde zorgpost, er is echt gekeken naar het totaalplaatje. De sociale kant speelt bijvoorbeeld een hele belangrijke rol. Rondom Wonen heeft namelijk ervaring dat 65+ers eenzaam en sociaal geïsoleerd kunnen zijn en behoefte hebben aan contact.

Daarom zijn er in het project verschillende plekken gecreëerd waar men elkaar kan ontmoeten: een grand-café, een activiteitencentrum, verschillende soorten buitenruimtes en een dagvoorziening voor bewoners met een zorgindicatie. Daarnaast zal er op het naastgelegen terrein een winkelcentrum worden gebouwd en ligt het naast station Pijnacker Zuid.

Maar de Weidevogelhof biedt ook tal van zorgvoorzieningen. Zo is er een huisarts, tandarts, apotheek, fysiotherapeut en een zorghotel, voorzieningen waar overigens ook de andere bewoners van de wijk gebruik van maken.

Ook is de woningplattegrond niet cliché, het onderzoek dat voorafgaand is gedaan had hier veel invloed op. Uit dit onderzoek bleek namelijk dat 65+ers nog steeds groot willen wonen (minimaal 3 kamers, maar liever 4 of zelfs 5 kamers) en een grote buitenruimtes willen hebben. Dit is zo verwerkt in het plan. Verder zijn alle woningen toegankelijk met een lift, drempelvrij en hebben een extra toilet voor bezoek.

Je ziet dat het plan goed doordacht is, voorziet in een reële en steeds groter wordende behoefte en dat het een project is waar de corporatie trots op is. Het "stadje" heeft deze maat nodig om zo te kunnen functioneren. Juist omdat er zoveel 65+ers bij elkaar wonen komen die eenzelfde soort behoefte heeft waardoor de voorzieningen hier ook komen; er is voldoende draagvlak voor. Maar ook deze maat om hier rust te krijgen, menging met veel andere soortige doelgroepen pakt volgens mij anders uit en levert een ander beeld op. Al met al een zorgconcept waar andere corporaties en ook ontwikkelaars veel van kunnen leren.

- architect van het project: DAT architecten (hier staan ook meer plaatjes)

- Peter de Lange (Rondom Wonen), bedankt voor de rondleiding!